[

زمانی دفترچه ای داشتم به نام سلوک؛ در آن شرح نفس می نوشتم. شده بود بارها که بخواهم اوراقی سیاه کنم به نام «سلوک»، بدهم به دست خواهان اش؛ اما این رؤیایی بود به غایت بعید حتی از دیده خودم. وقتی فیروز – کتابفروش محله قبلی مان- با اصرار خواست که نیایش های چهل گانه ام را به خشونت دستگاه چاپ بنوازد، حتی میلی نخستین، ناشی از احساسی لحظه ای نیز به من دست نداد و با خشکی پاسخ دادم: من این ها را نه برای «دیگری» که برای «خویش» نوشته ام. آری آن روزها دغدغه من خویشتن ام بود؛ خویشتنی که جا ماند در زیر باران ساعت دوازده و نیم شب بهار هشتاد و یک. اما ماسوله ای که هرگز نرفتم، ساعتی دیگر آفرید و من در ساعت یک ربع به هفت مبعوث شدم؛ بسی زودتر از چهل سالگی. بعثتی نابهنگام که گریستنی آرام را در پی داشت و بارانی که باز آمده بود تا روحم را بشوید. باری، آنقدر دست دست کردم که سلوک را همان نویسنده نامداری نوشت که من فقط از جای خالی سلوچ اش خوشم می آید. دیگر هرگز بارش را بر دوشم احساس نکردم هرچند که سلوک در کلیت خویش چنگ چندانی به دلم نزد و گاه سطرهایی از میانه هایش زیر و رویم می کرد. گوشه ای را می نویسم، باشد که زیستن من در اندیشه دیروز خود، گریستن آغاز کند...

از صفحه ۱۸۴:

حرف ها چرا باید در یاد بمانند، حرف ها... و برای چه گفته می شوند؟ نمی دانم!

بلی... رفته است. اما آنچه از او به جا مانده نه کلمات است و نه آن دفتر، بل آنچه از او بجا مانده فضایی ست پر از حضورش و خالی از بودنش. شاید روح حقیقت می یابد وقتی از آمیختگی ذهنیات بیان نشده دو آدم، مفهومی فرایند و تجرید می شود که در لحظه، بیرون از آن دو و در درون آن دو، هست و نیست می یابد؛ و آنچه رخ می دهد، که رخ داده بود، آن سانحه با چنین هست و نیستی آغاز شد تا به تدریج و نواخت آرام خود در اعماق، در آن دوردست های درون وجود پنهان مانده ای را به بیداری بخواند، مثل ضربه ای که حسب اتفاق می خورد به فلز کهنه و مدفون شده ای در ژرفای آب های آرام که در آن دفینه شاید، جزیره ای بوده باشد به مثال جان نهفته آدمی یا نهفته ای که بطن دل آدمی ست. و تعجب از تعبیری مشابه که آن مرد سایه وار در ورقی از آن دفتر قدیمی آورده است با دستخطی شکسته – نستعلیق. «... مدّ دریا، درست مثل مدّ دریا که به تدریج بالا بیاید و یک جزیره را در خود فروبلعد، یعنی بلع کند! او مرا بلع کرد.»

از: سلوک؛ محمود دولت آبادی. فرهنگ معاصر و چشمه. ۱۳۸۲

هیچ کار جبری و غیرارادی، کار اخلاقی شمرده نمی‌شود. در جایی که کار ماشینی وجود دارد، اخلاقیاتی نمی‌تواند وجود داشته باشد.

فقط کاری اخلاقی شمرده می‌شود که آن کار با میل و رغبت و به شکل وظیفه انجام بشود. کاری ‌که سراسر ترس و اجبار و اکراه است، کار اخلاقی نیست.

منبع:
گاندی: این است مذهب من. ترجمه باقر موسوی. تهران. ۱۳۴۳. انتشارات علمی

نظر شما در مورد شرایط اخلاقی کار چیست؟ چگونه «کار» ما اخلاقی تلقی خواهد شد؟ در مقابل، چه عواملی در غیراخلاقی بودن کار ما موثر هستند؟

مسائل مادی چقدر در اخلاقی بودن یا نبودن کار دخیل‌اند؟ آیا کار رایگان لزوما اخلاقی است؟ آیا کار به نفع بیگانه اخلاقی است؟ آیا کاری که به ضرر ما و به نفع دیگری باشد، اخلاقی است؟

از نظرات شما بهره خواهم جست و این بحث را پیش خواهم برد. لطفا نظرتان را بنویسید!

شهر بیهودگی. شهر هیاهو.

شهر سوزان. شهر برهنه.

شهر غبار. شهر زباله. شهر لجن. شهر تعفن.

شهر جوی های فرو ریخته گندیده. شهر دیوارهای بلند استوار دشمن خو.

شهر خانه های توسری خورده گلی.

شهر آهن های سرخ ستبر داغ سر به فلک کشیده. شهر حقیر.

شهر دود. شهر بادهای خاک آلود.

شهر نئون. شهر پلیدی. شهر دهاتی. شهر کج سلیقه.

شهر خیس گل آلود کثیف سرد چندش انگیز. شهر عریان. شهر پاییز.

شهر ماتم. شهر شب. شهر خستگی.

شهر یخ. شهر سکوت.

شهر تجمل. شهر تحمل. شهر خفت.

شهر مسجد و مستراح. شهر ساندویچ و پپسی کولا.

شهر سیگار و سینما. شهر تصنیف های عربی جنده پسند.

شهر قسط. شهر اتومبیل.

شهر روسپی ها و پااندازها. شهر رجال خوش نام محبوب. شهر رجاله ها. شهر آدم های دهن دریده پاچه ورمالیده. شهر چشم های سرخ و دهان های سپید. شهر احزاب سیاسی. شهر تفرد.

شهر بانک. شهر آگهی. شهر خیریه. شهر بلیط. شهر کودکان بلیط فروش.

شهر اونیفورم. شهر تفرعن. شهر موش مرده ها.

شهر کبک های سرزیر برف. شهر دردسر. شهر ماجراهای نیمه شب. شهر فاجعه های کنار خیابان. شهر سدوم و برج بابل.

شهر بهانه و غرغر. شهر پیرزن ها. شهر اخ و تف.

شهر پیرمردها. شهر معامله. شهر دروغ. شهر شیادی.

شهر غبن. شهر بلاهت. شهر یقه چرکین های ته ریش دار.

شهر وراجی. شهر بزک. شهر مد. شهر خاله زنک ها.

شهر پوکی. شهر داد و قال. شهر قرتی. شهر تلفن.

شهر دخترها و پسرها.

شهر گرسنگی. شهر بچه های لخت و پتی. شهر زردنبوهای مفی شکم ورم کرده اسهالی.

شهر اشک های دم مشک. شهر سنگدلی.

شهر عظمت های حقیر و حقارت های عظیم.

شهر کوچک. شهر سفته. شهر شرکت های تعاونی. شهر وام. شهر نزول. شهر شرخرها.

شهر حسادت. شهر حماقت. شهر کینه.

شهر خونسرد. شهر بی اعتنا.

شهر فاجعه. شهر جنایت.

شهر خیر خواهی. شهر خودخواهی. شهر تظاهر.

شهر پچ پچ های بی حاصل. شهر سکته و مرگ مفاجاه.

شهر مرده خور ها. شهر قازورات.

شهر مجلس های ختم. شهر دستمال های ابریشمی.

شهر روزنامه ها. شهر تسلیت. شهر تبریک. شهر دسته گل.

شهر خسته. شهر بیمار. شهر زبون. شهر بی قهرمان.

شهر پهلوان پنبه ها و حسن کچل ها. شهر نمک های گندیده.

شهر حرف، حرف، حرف.

شهر تکرار، تکرار، تکرار.

شهر چشم هایی که دو دو می زند. شهر قلب هایی که می تپد. شهر دلهره. شهر شک.

شهر شکم. شهر زیرشکم. شهر دم.

شهر ولنگ و واز. شهر تفته. شهر بی مقصد. شهر بی مقصود. شهر احتیاط. شهر ترس.

شهر بیهودگی. شهر شلوغ.

فریدون تنکابنی. یادداشت های شهر شلوغ. 14/2/1341. انتشارات پیشگام